Idea Kongresów krajoznawczych sięga okresu międzywojennego. Wiązała się wówczas z integracją terenu nowoscalonego Państwa i zespoleniem sił intelektualnych w kształtowaniu postaw patriotycznych. Do tej tradycji nawiązywały kolejne Kongresy.
Pierwszy Ogólnopolski Kongres Krajoznawstwa odbył się w dniach 12-13. 07.1929r w Poznaniu pod hasłem „Poznaj swój kraj, ojczyźnie służ” podczas Pierwszej Powszechnej Wystawy Krajowej zorganizowanej z okazji dziesięciolecia odzyskania niepodległości, aby zaprezentować dorobek odrodzonego państwa. Kongres miał stać się stymulatorem do poznania samych siebie, człowieka i jego pracy. Proponował przyjęcie krajoznawstwa jako podstawy wychowawczej w szkole. Obradom sekcyjnym i plenarnym towarzyszyła myśl, która do dzisiaj nie straciła na wartości : „Pamięć o wczoraj, aktywność na dziś i troska o jutro”.
W tym roku Kongres krajoznawczy dobędzie się w dniach 10-12 września 2010 w Olsztynie pod honorowym patronatem Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego prof. Jerzy Buzka.