Twierdza Boyen w Giżycku
Twierdza jest jedną z najlepiej zachowanych w Polsce XIX-wiecznych fortyfikacji. Położona na przesmyku pomiędzy jeziorami Kisajno i Niegocin ma kształt nieregularnej gwiazdy. Do wnętrza prowadzą cztery bramy. Twierdza była centralnym punktem systemu obronnego Prus Wschodnich. W 1914 roku powstrzymała ofensywę wojsk rosyjskich.
Obiekt można zwiedzać. W budynku koszarowym mieści się Muzeum Twierdzy.
W pobliżu twierdzy na wzgórzu zwanym Górą Stołową stoi krzyż
poświęcony św. Brunonowi z Kwerfurtu i jego osiemnastu towarzyszom.
Prawdopodobnie w tym miejscu zginęli w marcu 1009 roku męczeńską śmiercią z rąk Prusów.
Gierłoż – Wilczy Szaniec
Stratedzy III Rzeszy umieścili w krainie jezior, bagien i rozległych lasów główne wojenne kwatery dowództwa. Były to wyłącznie centra dowodzenia , wyposażone w nowoczesne sieci łączności. Najsłynniejsza z mazurskich kwater wojennych wybudowana w Gierłoży służyła Adolfowi Hitlerowi. Zespół kilkudziesięciu budynków powstał w latach 1940 – 1944. Najpotężniejsze schrony miały niewyobrażalnie grube ściany bez okien i siedmiometrowe stropy z żelbetu . W styczniu 1945 roku niemieccy saperzy zużywając setki ton materiałów wybuchowych wysadzili wszystkie schrony i budynki.
Przydatne informacje
Wilczy Szaniec, tel. +48 89 752 44 29, www.wolfsschanze.home.pl
Ruch na terenie kwatery jest zorganizowany, wstęp płatny, można wynająć przewodnika.
Betonowe miasteczko
W lesie w miejscowości Mamerki znajduje się zespół obiektów byłej niemieckiej kwatery głównej Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych. W latach 1940-1944 zbudowano tutaj ponad 200 obiektów służących różnym służbom. W szczytowym okresie w Mamerkach pracowało 1500 osób. W dobrym stanie przetrwało 30 schronów betonowych, w tym schron „gigant” podobny do największych budowli Wilczego Szańca. Z dachu schronu, na którym znajduje się wieża, można podziwiać wspaniałe widoki.
Mamerki to specjalny obszar ochrony siedlisk nietoperzy.
Jest to drugie co do liczebności miejsce hibernowania nietoperzy, a w szczególności mopka.
Bunkry można zwiedzać przez cały rok, są wytyczone trasy zwiedzania.
W okresie od maja do końca października zwiedzanie jest płatne.
Kompleks”Robinson”
W Puszczy Rominckiej nieopodal miejscowości Gołdap w podmiejskim lesie Kumiecie znajdowała się kwatera Naczelnego Dowództwa Wojsk Lotniczych. Na wzór innych mazurskich kwater sztabowych wzniesiono solidne schrony oraz budynki noszące kryptonim „Robinson”. Tak nazywał się również specjalny pociąg będący do dyspozycji sztabu Luftwaffe. W 1944 roku, gdy do granicy zbliżały się wojska Armii Czerwonej, Niemcy wysadzili obiekty kwatery.
Część budynków zajmowanych przez Sanatorium Vital w Gołdapi należała do kompleksu kwatery Robinson
Pozezdrze – Hochwald
Ruiny polowej kwatery dowódcy SS i policji Himmlera znajdują się koło 1 km od wsi Pozezdrze. Kwatera o kryptonimie Hochwald ukryta w lesie składała się z 9 obiektów. Wszystkie obiekty zostały zniszczone przez wycofujących się Niemców w styczniu 1945 roku. Najlepiej zachował się schron Himmlera o podwójnych ścianach i stropie.